Tax Alert 2026-8: Yatırım, İhracat ve Finans Merkezi Teşviklerini İçeren Kanun Teklifi TBMM’ye Sunuldu

Ne Değişiyor?

Teklif, farklı vergi kanunlarında ve ilgili mevzuatta çok sayıda değişiklik öngörmektedir. Öne çıkan başlıklar aşağıdaki gibidir:

Amme Alacaklarının Tecilinde Süre ve Tutar Artışı

Amme alacaklarının tecilinde azami tecil süresinin 36 aydan 72 aya çıkarılması öngörülmektedir.

Ayrıca teminatsız tecil edilebilecek borç tutarının 50.000 TL’den 1.000.000 TL’ye yükseltilmesi planlanmaktadır.

Bu düzenleme, nakit akışı baskısı yaşayan mükellefler açısından tahsilat süreçlerinde daha esnek bir yapı oluşturabilir.

Yurt Dışı Kazançlara Yönelik Gelir Vergisi İstisnası

Son üç yılda Türkiye’de yerleşik olmayan ve Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan kişilerin, Türkiye’ye yerleşmeleri halinde yurt dışı kazançlarının gelir vergisinden istisna edilmesi öngörülmektedir.

Buna karşılık, Türkiye kaynaklı kazançların vergilendirilmeye devam edeceği anlaşılmaktadır.

Bu düzenleme, özellikle yüksek nitelikli kişilerin, girişimcilerin, yatırımcıların ve uluslararası mobilitesi yüksek profesyonellerin Türkiye’ye çekilmesi açısından dikkat çekmektedir.

Nitelikli Hizmet Merkezleri İçin Yeni Vergi Rejimi

Teklifte, en az üç ülkede faaliyet gösteren ve yıllık brüt gelirinin en az %80’ini yurt dışından sağlayan sermaye şirketleri için “nitelikli hizmet merkezi” tanımı yapılmıştır.

Bu merkezlerde çalışan personele ödenen ücretlerde gelir vergisi istisnası öngörülmektedir. Paylaşılan metne göre istisna, brüt asgari ücretin 4 katı, İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri bakımından ise 6 katı ile sınırlı olacaktır.

Bu ücretlere ilişkin kâğıtların damga vergisinden de istisna edilmesi planlanmaktadır.

Transit Ticaret ve Hizmet Merkezi Kazançlarında İndirim

Teklif ile transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi kazançları için önemli kurumlar vergisi indirimleri öngörülmektedir.

Buna göre, İstanbul Finans Merkezi katılımcıları için ilgili kazançlarda %100, diğer mükellefler için ise %95 oranında indirim uygulanması planlanmaktadır.

Bu düzenleme, Türkiye’nin bölgesel yönetim, hizmet, ticaret ve finans merkezi olarak konumlandırılması hedefiyle uyumludur.

İhracatçı Kurumlar İçin Kurumlar Vergisi Oranları Düşürülüyor

Teklifin en dikkat çekici başlıklarından biri, ihracatçı kurumların kurumlar vergisi oranlarına ilişkindir.

Genel kurumlar vergisi oranı %25 olmakla birlikte, teklifin yasalaşması halinde;

• imalatçı ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı %9,
• diğer ihracatçı kurumlar için kurumlar vergisi oranı %14

olarak uygulanacaktır.

Bu düzenleme, ihracat gelirlerinin desteklenmesi ve üretim temelli ihracatın daha güçlü teşvik edilmesi açısından önemli bir adım niteliğindedir.

Asgari Kurumlar Vergisi Hesabında İndirimlerin Dikkate Alınması

Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezi ve finansal hizmet ihracı kazanç indirimlerinin asgari kurumlar vergisi matrahından düşülebilmesi öngörülmektedir.

Bu düzenleme önemlidir. Aksi halde, sağlanan indirimlerin asgari kurumlar vergisi nedeniyle fiilen sınırlanması söz konusu olabilecektir.

Varlık Bildirimi Düzenlemesi

Teklifte, yurt dışında bulunan varlıkların 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirilmesine imkân tanıyan yeni bir düzenleme yer almaktadır.

Bildirilen varlıklar üzerinden temel olarak %5 vergi alınması; belirli taahhüt sürelerine bağlı olarak bu oranın %0 ila %4 arasında değişebilmesi öngörülmektedir.

Düzenleme kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi yapılmaması da teklif edilen hükümler arasındadır.

Teknogirişim ve Dijital Şirketlere Yönelik Düzenlemeler

Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara sağlanan hisse senedi teşviklerine ilişkin istisna tutarının, yıllık brüt ücretin iki katı ile sınırlandırılması öngörülmektedir.

Ayrıca, istisna kapsamında edinilen hisselerin belirli süreler içinde elden çıkarılması halinde vergi avantajının kademeli olarak geri alınması planlanmaktadır.

Buna göre, elden çıkarma;

• 2 yıl içinde gerçekleşirse verginin tamamı,
• 3-4 yıl içinde gerçekleşirse %75’i,
• 5-6 yıl içinde gerçekleşirse %25’i

geri alınacaktır.

Teklif ayrıca paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri ve dijital şirketlerin belirli oda aidat ve ücretlerinden muaf tutulması bakımından da düzenlemeler içermektedir.

İstanbul Finans Merkezi Teşvik Süresi Uzatılıyor

İstanbul Finans Merkezi’ne ilişkin teşviklerin süresinin önemli ölçüde uzatılması öngörülmektedir.

Finansal hizmet ihracı istisnasının uygulanma süresinin 2031’den 2047’ye, kazanç indirimi süresinin ise 5 yıldan 20 yıla çıkarılması planlanmaktadır.

Bu değişiklik, İstanbul Finans Merkezi rejiminin kısa vadeli bir teşvik olmaktan çıkarılıp daha uzun vadeli bir yatırım ve konumlanma aracı haline getirilmesi yönünde değerlendirilebilir.

Yürürlük

Teklifte farklı maddeler için farklı yürürlük tarihleri öngörülmektedir.

Buna göre;

• yurt dışı kazanç istisnasına ilişkin düzenlemenin, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşenlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi,
• transit ticaret, nitelikli hizmet merkezi ve asgari kurumlar vergisiyle bağlantılı düzenlemelerin 1 Temmuz 2026’dan itibaren verilecek beyannamelerde uygulanması,
• ihracatçı kurumlara yönelik indirimli kurumlar vergisi oranlarının 2027 ve sonraki dönemler için uygulanması,

diğer düzenlemelerin ise genel olarak yayım tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.

Değerlendirme

Teklif, yalnızca teknik vergi değişikliklerinden ibaret değildir. Daha geniş açıdan bakıldığında, Türkiye’nin yatırım, ihracat, finans merkezi, hizmet merkezi ve yüksek nitelikli insan kaynağı çekme politikasının vergi ayağını güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir paket niteliğindedir.

Özellikle ihracatçı kurumlar için öngörülen %9 ve %14 oranları, mevcut kurumlar vergisi yapısı içinde oldukça güçlü bir ayrışma yaratmaktadır. Bu nedenle düzenlemenin, ihracat kazancının doğru ayrıştırılması, imalatçı ihracatçı statüsünün tespiti, transfer fiyatlandırması, grup içi işlemler ve asgari kurumlar vergisi etkisi bakımından dikkatle değerlendirilmesi gerekecektir.

Nitelikli hizmet merkezi ve İstanbul Finans Merkezi düzenlemeleri ise Türkiye’yi bölgesel hizmet, finans ve yönetim merkezi olarak konumlandırma hedefini desteklemektedir. Ancak bu teşviklerden yararlanılabilmesi için faaliyet modeli, gelir kompozisyonu, yurt dışı gelir oranı, çalışan profili ve belgelendirme süreçlerinin baştan doğru kurgulanması önem taşıyacaktır.

Yurt dışı kazanç istisnası ve varlık bildirimi düzenlemeleri de, Türkiye’ye dönüş veya Türkiye’ye yerleşme planı yapan kişiler bakımından dikkate alınması gereken yeni bir vergi planlama alanı yaratmaktadır.

Teklif henüz kanunlaşmamış olup, yasama sürecinde madde metinlerinde değişiklik yapılması mümkündür. Bu nedenle nihai değerlendirme, teklifin kabul edilen metni ve Resmî Gazete’de yayımlanacak düzenleme üzerinden ayrıca yapılmalıdır.