Primetax Guide: Stratejik Bir Yapılanma Aracı Olarak Flip-Up

Giriş

Uluslararası yatırım almayı veya farklı pazarlarda büyümeyi hedefleyen şirketlerde, yatırımın hangi tüzel kişilik üzerinden yapılacağı giderek daha fazla önem taşımaktadır. Özellikle girişim sermayesi ve özel sermaye yatırımcıları, yatırım yapacakları şirketin hukuk düzenini, pay sınıflarını, yatırımcı haklarını, çalışan teşvik planlarını, sonraki finansman turlarını ve olası çıkış senaryolarını birlikte değerlendirmektedir.

Flip-up bu çerçevede kullanılan yeniden yapılanma yöntemlerinden biridir. İşlem, Türk şirketinin faaliyetlerini yurt dışına taşımak anlamına gelmez. Genel modelde Türkiye’deki operasyon şirketi faaliyetlerine devam eder; ancak şirketin doğrudan ortakları, hisselerini yurt dışında kurulan veya mevcut bir TopCo’ya devreder ve ekonomik sahiplik TopCo seviyesine taşınır.

Flip-up’ın temel gerekçesi yatırım ve kurumsal yapı olabilir. İşlem kendiliğinden bir vergi avantajı yaratmaz. Aksine, Türk şirket hisselerinin yabancı TopCo’ya aktarılması ortak seviyesinde vergilendirilebilir bir elden çıkarma yaratabileceğinden, işlem yöntemi belirlenmeden önce Türk vergi sonuçlarının ayrıca modellenmesi gerekir.

Flip-Up Nedir?

Tipik bir flip-up işleminde, Türk şirketinin mevcut ortakları Türk şirketteki paylarını yabancı TopCo’ya devreder. Bunun karşılığında nakit alınabileceği gibi, uygulamada çoğu kez TopCo’nun yeni ihraç ettiği paylar ortaklara verilir. İşlem tamamlandığında Türk şirket TopCo’nun doğrudan bağlı ortaklığı, mevcut kurucular ve yatırımcılar ise TopCo’nun ortakları hâline gelir.

Böylece yeni yatırım turları TopCo seviyesinde gerçekleştirilebilir, yatırımcı sözleşmeleri TopCo hukukuna göre düzenlenebilir ve grup şirketleri tek bir ana şirket altında toplanabilir. Türk şirketin çalışanları, varlıkları, sözleşmeleri ve faaliyetleri ise ayrıca bir işletme devri yapılmadıkça aynı tüzel kişilik bünyesinde kalmaya devam eder.

İşlemin hukuki formu ile ekonomik sonucu ayrıştırılmalıdır. Hisse karşılığı hisse verilmesi, ayni sermaye konulması veya nominal bedelli bir devir gibi farklı teknikler, taraflar açısından aynı ekonomik yeniden yapılanmaya hizmet edebilir; ancak Türk vergi hukuku bakımından sonuçları aynı olmayabilir.

Flip-Up Neden Tercih Edilir?

Flip-up çoğunlukla vergi dışı ticari gerekçelerle gündeme gelir. Bazı yatırım fonları yatırım politikaları gereği yalnızca belirli yargı alanlarında kurulu şirketlere yatırım yapabilmekte veya tanıdıkları şirket hukuku, yatırımcı koruma mekanizmaları ve finansman araçlarını tercih etmektedir. Özellikle sonraki yatırım turları, tercihli paylar, convertible veya SAFE benzeri finansman araçları, çalışan pay ve opsiyon planları ve uluslararası çıkış senaryoları TopCo seçimini etkileyebilir.

Bununla birlikte, yatırımcı tercihi tek başına doğru yargı alanını belirlemez. Kurucuların vergi mukimliği, hedef yatırımcı kitlesi, grubun gelir akışları, fikri mülkiyetin nerede tutulacağı, yönetim kararlarının nerede alınacağı, olası satış veya halka arz planı ve yıllık uyum maliyetleri birlikte değerlendirilmelidir.

Türk Şirket Hukuku Açısından Pay Devri

Anonim Şirket Payları

Anonim şirketlerde pay devri kural olarak serbesttir. Nama yazılı pay senetleri hukuki işlemle ciro ve zilyetliğin devri yoluyla devredilebilir; pay senedine bağlanmamış paylarda ise devrin niteliğine göre ilgili genel hükümler uygulanır. Kural olarak noter onayı veya genel kurul onayı aranmaz. Bununla birlikte, bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı paylar, esas sözleşmedeki bağlam hükümleri ve özel mevzuata tabi şirketler bakımından şirket onayı veya başka sınırlamalar gündeme gelebilir.

Hamiline yazılı pay senetlerinde Merkezi Kayıt Kuruluşu bildirimleri de ayrıca dikkate alınmalıdır. Bu nedenle anonim şirketlerde “hisse devri noter huzurunda yapılır” şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir; payın türü, senede bağlanıp bağlanmadığı ve esas sözleşmedeki sınırlamalar ayrı ayrı incelenmelidir.

Limited Şirket Payları

Limited şirketlerde rejim farklıdır. Esas sermaye payının devrini doğuran sözleşmenin yazılı yapılması ve tarafların imzalarının noter tarafından onaylanması gerekir. Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir genel kurulun onayına tabidir. Devir sonrasında pay sahipliği ve ticaret sicili kayıtlarının güncellenmesine ilişkin işlemler de tamamlanmalıdır.

Flip-up planlamasında şirket türünün erken aşamada belirlenmesi bu nedenle önemlidir. Aynı ekonomik işlem anonim şirket ve limited şirkette farklı kurumsal adımlar, zamanlama ve belge seti gerektirebilir.

Sektörel Kısıtlamalar ve İzinler

Doğrudan yabancı yatırım rejimi genel olarak eşit muamele ve yatırım serbestisi esasına dayanmakla birlikte, bazı sektörlerde pay sahipliği, nitelikli pay devri, ön izin veya uygunluk şartları özel mevzuatla düzenlenebilir. Bankacılık, sigorta, sermaye piyasaları, medya, enerji ve sivil havacılık gibi düzenlemeye tabi alanlarda flip-up, yalnızca TTK hükümleri dikkate alınarak uygulanmamalıdır.

E-TUYS ve Yabancı Yatırım Bildirimleri

Flip-up sonucunda yabancı TopCo Türk şirketin ortağı hâline geldiğinde, Türk şirket 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamına girebilir. Güncel bildirim sistemi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nezdindeki E-TUYS’tur.

Mevcut ortakların yabancı bir yatırımcıya yaptıkları pay devirlerinden sonra “Ortaklar Listesi” alanının, pay devrini izleyen bir ay içinde E-TUYS üzerinden güncellenmesi gerekir. Sermaye artışı veya pay devrine bağlı bir ödeme varsa ilgili sermaye bilgilerinin de ödeme tarihini izleyen bir ay içinde sisteme girilmesi öngörülmektedir. Tamamen yerli sermayeli bir şirketin ilk kez yabancı ortak edinmesi hâlinde yatırımcı ve ortak bilgilerinin de sistemde oluşturulması gerekir.

Bu bildirimler izin niteliğinde değildir; ancak işlemin yabancı yatırım boyutunun kurumsal kapanış kontrol listesine dahil edilmesi gerekir. Özel sektör mevzuatında ayrıca izin aranması hâlleri saklıdır.

Flip-Up’ın Vergisel Çerçevesi

Türk vergi hukukunda yabancı TopCo’ya yapılan pay devri için genel ve otomatik bir vergisiz “rollover” rejimi bulunmamaktadır. Bu nedenle işlem, kurucuların veya mevcut ortakların Türk şirket paylarını elden çıkarması olarak analiz edilir. Karşılık olarak nakit yerine TopCo payı alınması bu sonucu kendiliğinden değiştirmez.

Gelir Vergisi Kanununda “elden çıkarma” kavramı satışın yanı sıra bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampayı, takası ve ticaret şirketlerine sermaye olarak koymayı da kapsar. Dolayısıyla yabancı TopCo hisseleri karşılığında Türk şirket paylarının verilmesi, gerçek kişi ortak bakımından da vergisel bir elden çıkarma olabilir.

Gerçek Kişi Ortaklar

Anonim Şirket Pay Senetleri

Türkiye’de vergi mukimi bir gerçek kişinin tam mükellef bir Türk anonim şirketine ait pay senetlerini iki yıldan fazla süreyle elde tuttuktan sonra elden çıkarmasından doğan kazanç, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesi kapsamında değer artış kazancı olarak vergilendirilmez. Hisse senedi yerine geçen geçici ilmühaberler de bu uygulamada hisse senedi gibi değerlendirilir.

Ancak iki yıllık süre, yalnızca şirkete ortak olunan tarihten hareketle varsayılmamalıdır. Payın ne zaman senede veya geçici ilmühabere bağlandığı ve ilgili belgenin iktisap tarihi ayrıca incelenmelidir. Özellikle pay senedinin sonradan bastırıldığı yapılarda bu husus sonucu değiştirebilir.

Pay Senedine Bağlanmamış AŞ Payları ve Limited Şirket Payları

Pay senedine bağlanmamış anonim şirket payları ile limited şirket ortaklık paylarında iki yıllık elde tutma süresine bağlı genel vergisizlik kuralı bulunmamaktadır. Bu payların elden çıkarılmasından doğan kazanç, gerçek kişi ortak bakımından değer artış kazancı olarak vergilendirilebilir.

2026 yılında menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları dışındaki değer artış kazançları için yıllık istisna tutarı 150.000 TL’dir. Vergiye tabi kazancın hesabında, şartların oluşması hâlinde iktisap bedelinin Yİ-ÜFE artışıyla endekslenmesi de mümkündür. Flip-up karşılığında nakit yerine yabancı TopCo payı alınması hâlinde ise alınan payların para ile temsil edilebilen değeri, elden çıkarma karşılığının tespitinde önem taşır.

Kurum Ortaklar

Türk şirket paylarını elinde tutan ortak bir kurumlar vergisi mükellefi ise, yabancı TopCo’ya devir sonucunda oluşan kazanç kural olarak kurum kazancına dahil edilir. İştirak hissesi satış kazancı istisnası ancak kendi şartları içinde değerlendirilebilir.

Kurumlar Vergisi Kanununun 5/1-e maddesindeki iştirak hissesi satış kazancı istisnasının oranı 27 Kasım 2024 tarihinden itibaren yapılan satışlar için %50’dir. İstisna bakımından iki tam yıl aktifte bulundurma, istisna edilen kazancın özel fon hesabında tutulması ve satış bedelinin kanuni sürede tahsil edilmesi gibi şartların ayrıca sağlanması gerekir.

Bununla birlikte, klasik bir flip-up’ta Türk şirket hisseleri TopCo payları karşılığında devrediliyorsa işlem bir nakit satıştan ziyade pay değişimi veya ayni sermaye niteliği taşır. Gelir İdaresi uygulamasında para karşılığı olmaksızın yapılan devirler, trampalar ve bir iştirak hissesinin başka bir iştirak hissesine dönüştüğü ayni sermaye işlemleri KVK 5/1-e istisnasının amacıyla uyumlu kabul edilmemektedir. Bu nedenle %50 iştirak hissesi satış kazancı istisnasının tipik share-for-share flip-up işleminde uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Nakit satış modeli düşünülüyorsa, satış bedelinin gerçek anlamda nakit olarak tahsil edilmesi, istisnanın diğer şartlarının sağlanması ve işlem ilişkili kişiler arasında ise emsallere uygunluk ilkesine uyulması gerekir. Ayrıca KVK 5/1-e istisnası yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında matrahtan indirilemeyen istisnalardan biri olduğundan, nominal istisna oranı ile fiili nakit vergi tasarrufu aynı olmayabilir.

KVK’daki Hisse Değişimi Rejimi Neden Yabancı TopCo’ya Uygulanmaz?

Kurumlar Vergisi Kanununun 19/3-c maddesi belirli şartlarla vergisiz hisse değişimi rejimi öngörür. Ancak bu rejimde hisseleri devralan şirketin tam mükellef bir sermaye şirketi olması gerekir. Başka bir ifadeyle, devralan TopCo’nun Türkiye’de tam mükellef olması şarttır.

Yabancı bir TopCo bu koşulu sağlamadığından, KVK 19 kapsamındaki hisse değişimi rejimi klasik bir yurt dışı flip-up için genel bir vergisiz devir imkânı sağlamaz. Bu nokta, uygulamada yabancı ülke hukukunda işlemin “tax-free share exchange” veya “reorganisation” olarak nitelendirilmesiyle karıştırılmamalıdır; yabancı ülkedeki vergisiz rejim Türk ortak seviyesindeki Türk vergi sonucunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ayni Sermaye Yoluyla Flip-Up

Türk şirket paylarının yabancı TopCo’ya ayni sermaye olarak konulması, yabancı şirket hukuku bakımından bir sermaye katkısı olarak yapılandırılabilir. Bununla birlikte Türk gelir vergisi bakımından ticaret şirketine sermaye olarak koyma da elden çıkarma kavramı içinde yer alır. Kurum ortaklar bakımından ise, payların ayni sermaye olarak verilmesi tipik olarak KVK 5/1-e satış kazancı istisnasının dışında kalır.

Türk Ticaret Kanununun 342 ve 343 üncü maddelerindeki ayni sermaye değerlemesine ilişkin hükümler, Türk anonim şirketine ayni sermaye konulmasını düzenler. Yabancı TopCo’ya yapılacak sermaye katkısında TopCo’nun kurulduğu ülke hukukundaki değerleme ve şirketler hukuku kuralları esas olacaktır. Türk şirket paylarının devri bakımından ise Türk şirket türüne göre yukarıda açıklanan devir formaliteleri ayrıca uygulanır.

Bu nedenle “ayni sermaye kullanılması” işlemi Türk vergi yükünden otomatik olarak kurtaran bir yöntem olarak görülmemelidir. İşlemin hem Türk ortak seviyesindeki elden çıkarma sonucu hem de yabancı TopCo’daki sermaye katkısı sonucu birlikte değerlendirilmelidir.

KDV, Damga Vergisi ve Harçlar

Flip-up işlemlerinde KDV sonucu, payın hukuki niteliğine ve devredenin statüsüne göre değişir. Ticari faaliyet dışında payını elinde tutan bir gerçek kişinin pay devri kural olarak KDV’nin konusuna girmez. Kurumların yaptığı devirlerde ise pay senetlerinin teslimi KDV Kanununun 17/4-g maddesi kapsamında istisna olabilir; pay senedine bağlanmamış iştirak hisselerinde ise en az iki tam yıl aktifte bulundurma şartına bağlı 17/4-r istisnası gündeme gelebilir. Dolayısıyla “her türlü hisse devri KDV dışıdır” şeklinde genel bir ifade kullanılmamalıdır.

Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin pay devirlerine ilişkin düzenlenen kağıtlar Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablo kapsamında damga vergisinden istisnadır. Benzer şekilde, ilgili sermaye şirketlerinin pay devirleri nedeniyle yapılacak işlemler Harçlar Kanunundaki istisna kapsamında değerlendirilebilir. Bununla birlikte flip-up kapsamında düzenlenen ayrı finansman, hizmet, IP veya başka nitelikteki sözleşmeler kendi hükümlerine göre ayrıca incelenmelidir.

Değerleme ve Transfer Fiyatlandırması

Flip-up’ın en önemli teknik unsurlarından biri değerlemedir. Türk şirket paylarının yabancı TopCo’ya hangi değer üzerinden devredildiği ve karşılığında verilen TopCo paylarının ekonomik değeri, gerçek kişi ortaklarda değer artış kazancının; kurum ortaklarda ise kurum kazancının tespitini doğrudan etkileyebilir.

İlişkili kişiler arasında gerçekleştirilen işlemlerde emsallere uygunluk ilkesi ayrıca önem taşır. Özellikle Türk şirketin düşük bir değerle TopCo’ya aktarılması, değer yaratımının veya gelecekteki kazanç potansiyelinin karşılıksız şekilde yurt dışına taşındığı yönünde vergi eleştirisine yol açabilir. Bağımsız değerleme her durumda kanuni bir zorunluluk olmayabilir; ancak önemli veya yatırım turuna yakın işlemlerde değerleme yaklaşımının ve kullanılan varsayımların işlem dosyasında açık biçimde belgelenmesi güçlü bir risk yönetimi sağlar.

Yabancı TopCo’nun Vergi Mukimliği ve Yönetim Yeri

TopCo’nun yabancı bir ülkede kurulmuş olması, Türk vergi hukuku bakımından her durumda yabancı mukim kabul edileceği anlamına gelmez. Kurumlar Vergisi Kanununda kanuni merkezi veya iş merkezi Türkiye’de bulunan kurumlar tam mükellef sayılır. İş merkezi, iş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve idare edildiği merkezdir.

Bu nedenle TopCo’nun yönetim kurulu kararlarının, finansman kararlarının, banka yetkilerinin ve temel ticari kararlarının fiilen Türkiye’den yürütülmesi, somut olayın özelliklerine göre Türk vergi mukimliği riski yaratabilir. Flip-up sonrasında yabancı TopCo yalnızca kağıt üzerinde yurt dışında bırakılıp bütün yönetim Türkiye’den yapılmamalıdır.

“Substance” değerlendirmesi de sabit bir ofis veya belirli sayıda çalışan bulunup bulunmadığına indirgenmemelidir. İlgili ülkenin iç hukuku, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, gerçek lehdar yaklaşımı, ana amaç testi (PPT) ve grubun fiili işlevleri birlikte değerlendirilmelidir. Gereken ekonomik varlık düzeyi yapının fonksiyonuna göre değişir.

Flip-Up Sonrası Vergi Akışları

Türk OpCo’dan TopCo’ya Temettü

Flip-up tamamlandıktan sonra Türk operasyon şirketinin temettüleri yabancı TopCo’ya ödenecektir. İç mevzuatta dar mükellef kurumlara yapılan temettü ödemelerinde genel stopaj oranı %15’tir. İlgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması daha düşük bir oran öngörüyorsa, anlaşma şartları ve gerekli mukimlik belgeleri sağlanmak kaydıyla anlaşma oranı uygulanabilir.

Yalnızca daha düşük temettü stopajı elde etmek amacıyla araya bir holding şirketi konulması güvenli bir yaklaşım değildir. Anlaşma hükümleri, gerçek lehdar ve PPT dahil olmak üzere anti-abuse kuralları ile birlikte değerlendirilmelidir.

TopCo’dan Türkiye’de Mukim Gerçek Kişi Ortağa Temettü

Flip-up, kurucunun vergi yükünü yalnızca işlem tarihine taşımaz; gelecekte TopCo’dan alınacak temettüler de ayrıca değerlendirilir. 2026 itibarıyla, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim veya limited şirket niteliğindeki bir kurumdan elde edilen kâr payının yarısı, Türk mukimi gerçek kişinin söz konusu şirketin ödenmiş sermayesinin en az %20’sine sahip olması ve kâr payını ilgili yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer etmesi şartıyla gelir vergisinden istisna olabilir.

Bu düzenleme 2026’da özellikle önemlidir; çünkü söz konusu asgari iştirak oranı Cumhurbaşkanı Kararıyla %50’den %20’ye indirilmiştir. Şartların sağlanmadığı durumlarda yabancı temettülerin genel gelir vergisi kuralları kapsamında beyanı gündeme gelir.

TopCo’dan Türk Kurum Ortağa Temettü

TopCo’da Türk kurumlar vergisi mükellefi bir ortak bulunuyorsa yurt dışı iştirak kazancı istisnası ayrıca analiz edilmelidir. KVK 5/1-b’deki genel istisna rejiminin yanı sıra, 2026’dan itibaren yabancı anonim veya limited şirket niteliğindeki iştiraklerde ödenmiş sermayenin en az %20’sine sahip olunması ve kâr payının kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi hâlinde %80 oranında istisna sağlayan daha sade bir alternatif uygulanabilmektedir.

Bunun hangi rejim altında daha avantajlı olduğu, yabancı ülkedeki vergi yükü, iştirak oranı, elde tutma süresi ve temettünün Türkiye’ye transfer tarihi dikkate alınarak belirlenmelidir.

Kontrol Edilen Yabancı Kurum Kuralları

TopCo’nun düşük vergili ve ağırlıklı olarak pasif gelir elde eden bir holding olarak yapılandırılması hâlinde kontrol edilen yabancı kurum kuralları da göz ardı edilmemelidir. KVK 7; kontrol, pasif gelir oranı, yabancı vergi yükü ve hasılat kriterlerinin birlikte gerçekleştiği yabancı iştiraklerin dağıtılmamış kazançlarının Türkiye’de vergilendirilmesini öngören bir rejim içermektedir.

Türk mukimi gerçek kişiler açısından da Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesi, KVK 7’deki şartların birlikte gerçekleştiği kontrol edilen yabancı iştirak kazançlarını dağıtılmamış olsa dahi kâr payı sayan özel bir düzenleme içerir. Bu nedenle kurucuların TopCo’yu doğrudan şahsen tuttuğu yapılarda CFC analizi yalnızca kurum ortaklar için yapılan bir kontrol olarak görülmemelidir.

TopCo Yargı Alanının Seçimi

Flip-up için “en iyi ülke” şeklinde tek bir cevap yoktur. Doğru yargı alanı yatırımcı kitlesi, finansman biçimi, şirketler hukuku, yönetim modeli, çalışan teşvikleri, vergi anlaşmaları, exit planı ve yıllık uyum maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesiyle seçilmelidir.

Delaware / ABD

Delaware C-Corporation yapısı, özellikle ABD merkezli girişim sermayesi yatırımcılarının aşina olduğu bir yapıdır. Tercihli paylar, yatırımcı hakları ve ABD tipi finansman belgeleri bakımından standartlaşmış bir piyasa pratiği sunar. Bununla birlikte ABD’de federal ve eyalet düzeyindeki vergi sonuçları, kurucuların pay değişimi, çalışan teşvikleri ve gelecekteki exit senaryosu ABD danışmanlarıyla ayrıca analiz edilmelidir. Delaware seçimi Türk tarafında işlemin vergisiz olacağı anlamına gelmez.

Birleşik Krallık

Birleşik Krallık private limited company yapısı, İngiltere ve Avrupa yatırımcılarına erişim hedefleyen gruplarda değerlendirilebilir. Şirketler hukuku, yatırım sözleşmeleri ve kurumsal yönetim altyapısı gelişmiştir. Bununla birlikte çalışan opsiyon planlarının veya diğer vergi teşviklerinin gruba otomatik olarak uygulanacağı varsayılmamalı; ilgili programların kendi İngiltere şartları ayrıca kontrol edilmelidir.

Hollanda ve Lüksemburg

Hollanda BV ve Lüksemburg Sàrl gibi yapılar, Avrupa merkezli holding ve yatırım yapılarında sık kullanılan alternatiflerdir. Ancak bu ülkeler yalnızca vergi anlaşması veya iştirak rejimi dikkate alınarak seçilmemelidir. Holding şirketinin işlevi, yönetim yeri, finansmanı, ekonomik varlığı, anti-abuse kuralları ve yatırımcının hedeflediği çıkış modeli birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle uluslararası holdinglerde, yerel hukukta bir şirketin kurulabiliyor olması ile ilgili vergi anlaşması avantajlarından yararlanabilmesi aynı şey değildir. Yapının sözleşmesel ve operasyonel gerçekliği, seçilen ülkenin “etiketi”nden daha önemlidir.

Pratik Değerlendirme

Bir flip-up kararı alınmadan önce işlem, yalnızca şirket kuruluşu ve pay devri adımları üzerinden değil, mevcut ve gelecekteki vergi maliyetleriyle birlikte modellenmelidir. Uygulamada en az aşağıdaki başlıkların işlem öncesinde netleştirilmesi gerekir:

• Türk şirketin AŞ veya Ltd. olması ve pay devrine uygulanacak şirketler hukuku prosedürü;

• mevcut ortakların gerçek kişi veya kurum olması ve vergi mukimlikleri;

• AŞ paylarının pay senedine veya geçici ilmühabere bağlanıp bağlanmadığı ve iktisap tarihleri;

• işlemin nakit satış, share-for-share devir veya ayni sermaye olarak yapılandırılması;

• Türk ortak seviyesinde oluşacak değer artış kazancı veya kurum kazancı ve varsa uygulanabilir istisnalar;

• KVK 19 hisse değişimi rejiminin yabancı TopCo nedeniyle uygulanamamasının etkisi;

• Türk şirket ve TopCo paylarının değerleme yöntemi ve işlem tarihindeki piyasa değerleri;

• KDV, damga vergisi, harç ve E-TUYS sonuçları;

• sektörel izin veya yabancı ortaklık sınırlamalarının bulunup bulunmadığı;

• TopCo’nun yönetim yeri ve vergi mukimliği;

• Türk OpCo’dan TopCo’ya ve TopCo’dan kuruculara yapılacak gelecekteki temettülerin vergi maliyeti;

• kontrol edilen yabancı kurum, transfer fiyatlandırması, gerçek lehdar ve PPT dahil anti-abuse kuralları; ve

• hedef yatırımcıların tercihleri ile olası sonraki yatırım turu ve exit senaryosu.

Vergi maliyetinin işlem kapanışından sonra tespit edilmesi, flip-up yapılarında en pahalı hatalardan biridir. Özellikle gerçek kişi kurucuların paylarının vergiye tabi bir elden çıkarma yaratıp yaratmadığı, term sheet imzalanmadan ve TopCo pay oranları kesinleşmeden önce analiz edilmelidir.

Sonuç

Flip-up, uluslararası yatırım ve büyüme hedefi olan Türk şirketleri için güçlü bir kurumsal yeniden yapılanma aracı olabilir. Ancak işlem, Türk şirketin yurt dışına “taşınması” değil, sahiplik zincirinin değiştirilmesidir ve bu değişiklik hem işlem tarihinde hem de sonraki yıllarda vergi sonuçları doğurabilir.

En kritik konu, yabancı TopCo payları karşılığında Türk şirket paylarının devrinin Türkiye’de otomatik olarak vergisiz bir hisse değişimi sayılmamasıdır. Gerçek kişi ortaklarda pay senedinin niteliği ve elde tutma süresi, kurum ortaklarda ise devir şekli ve KVK 5/1-e koşulları sonucu belirleyebilir. KVK 19’daki hisse değişimi rejimi ise devralan şirketin tam mükellef olması şartı nedeniyle yabancı TopCo’ya yapılan klasik flip-up için genel bir çözüm sağlamaz.

İşlem sonrasında TopCo’nun yönetim yeri, temettü akışları, CFC kuralları ve anlaşma kaynaklı anti-abuse hükümleri yapının sürdürülebilirliğini belirler. Bu unsurlar birlikte planlanmalıdır.