Tax Alert 2026-16: Vergi ve Yatırım Ortamına İlişkin Önemli Düzenlemeler Yasalaştı

DÜZENLEMENİN KAPSAMI

1. Kamu Alacaklarında Tecil Süresi 72 Aya Çıkarılıyor

Amme alacaklarında azami tecil süresi 72 aya çıkarılmaktadır.

Ayrıca, borçlunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borç toplamının 1 milyon TL’yi aşmaması halinde teminat aranmayacaktır. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarında ise 1 milyon TL’yi aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi yeterli olacaktır.

Bu düzenleme, özellikle geçici nakit akışı baskısı yaşayan mükellefler için daha esnek bir ödeme imkânı sağlamaktadır.

2. Belirli Veraset Yoluyla İntikallerde Vergi Oranı %1 Olacak

Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden istisna edilen kişiler bakımından, bu istisnadan yararlanılan süre içinde veraset yoluyla gerçekleşen mal intikallerinde veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak uygulanacaktır.

Düzenleme, Türkiye’ye yabancı kaynak girişini teşvik eden yeni yaklaşımın tamamlayıcı unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir.

3. Yurt Dışı Gelirler İçin 20 Yıllık Gelir Vergisi İstisnası Getiriliyor

Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’ye yerleşmeden önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna olacaktır.

Bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecek; diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de söz konusu kazanç ve iratlar beyannameye dahil edilmeyecektir. İstisna kapsamındaki gelirler nedeniyle yurt dışında ödenen vergiler ise Türkiye’de mahsup edilemeyecektir.

Düzenleme, Türkiye’ye taşınmayı değerlendiren uluslararası yatırımcılar, girişimciler, aile ofisleri ve yüksek gelirli bireyler açısından önemli sonuçlar doğurabilecektir.

4. “Nitelikli Hizmet Merkezi” Rejimi İhdas Ediliyor

Kanun ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na “Nitelikli Hizmet Merkezi” statüsü eklenmektedir.

Buna göre, en az 3 farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren ilişkili şirketlere veya şirketler topluluğuna hizmet sunmak üzere kurulan ve yıllık hasılatının en az %80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri, belirli şartlarla nitelikli hizmet merkezi olarak kabul edilecektir.

Bu merkezler tarafından sunulabilecek faaliyetler arasında;

finansal danışmanlık,

stratejik yönetim danışmanlığı,

risk yönetimi,

nakit ve likidite yönetimi,

fonlama ve borçlanma işlemleri,
yatırım ve sermaye yapısı planlaması,
bütçeleme,
finansal raporlama ve analiz,
uluslararası muhasebe ve uyum,
denetim,
dijital dönüşüm ve teknoloji danışmanlığı,
yatırım ve veri analizi,
hukuk danışmanlığı,
tanıtım ve marka yönetimi,
insan kaynakları ve eğitim,
satış ve satış sonrası destek,
teknik destek,
araştırma ve geliştirme,
dış tedarik,
yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi,
laboratuvar hizmetleri,
bu faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetleri

yer almaktadır.

5. Hukuk Danışmanlığı Hizmetleri Bakımından Özel Sınırlama Getiriliyor

Nitelikli hizmet merkezi kapsamında hukuk danışmanlığı hizmetleri de sayılmıştır.

Bununla birlikte, yurt içi faaliyetlere veya Türk hukukuna yönelik hukuk danışmanlığı hizmetlerinin yalnızca 1136 sayılı Avukatlık Kanunu kapsamında hizmet verebilecek avukat veya avukat ortaklıklarından alınması suretiyle sunulabileceği düzenlenmektedir.

Bu düzenleme, çok uluslu grupların sözleşme yönetimi, uyum, grup içi hukuki koordinasyon ve merkezi hukuk operasyonlarını Türkiye’den yürütmeleri bakımından önemli olmakla birlikte, Türk hukukuna ilişkin hizmetlerde avukatlık mevzuatı sınırlarının korunacağını göstermektedir.

6. Nitelikli Hizmet Personeline Gelir Vergisi İstisnası Sağlanıyor

Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna olacaktır.

Cumhurbaşkanınca uygun görülen belirli endüstri bölgeleri ile İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri bakımından bu sınır brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanacaktır.

Bu düzenleme, özellikle bölgesel yönetim, finans, teknoloji, veri analizi, hukuk, uyum ve operasyon ekiplerinin Türkiye’de konumlandırılması açısından işgücü maliyetlerini doğrudan etkileyebilecek niteliktedir.

7. Transit Ticaret Kazançlarında Kurumlar Vergisi İndirimi Genişletiliyor

Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançlarda indirim oranı %95’e çıkarılmaktadır.

İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar ile Cumhurbaşkanınca uygun görülen belirli endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren kurumlar bakımından bu oran %100 olarak uygulanacaktır.

İndirimden yararlanılabilmesi için;

malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılması,
satıcı ve alıcının Türkiye’de bulunmaması,
kazancın ilgili hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi

gerekmektedir.

8. Nitelikli Hizmet Merkezi Kazançlarında Kurumlar Vergisi İndirimi Sağlanıyor

Nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir.

Cumhurbaşkanınca uygun görülen belirli endüstri bölgeleri ile İstanbul Finans Merkezi’nde nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumlar bakımından indirim oranı %100 olacaktır.

Bu indirim, kazancın ilgili hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, nitelikli hizmet merkezinin faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren 20 hesap dönemi boyunca uygulanacaktır.

9. Asgari Kurumlar Vergisi Hesabında Teşviklerin Etkisi Korunuyor

Transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi kapsamında finansal hizmet ihracına yönelik kurumlar vergisi kazanç indiriminin yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabına esas kurum kazancından düşülmesi öngörülmektedir.

Bu düzenleme, getirilen teşviklerin fiili etkisinin korunması açısından önem taşımaktadır.

10. Üretim ve Zirai Üretim Faaliyetlerine Yönelik Düzenleme

Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlara yönelik kurumlar vergisi oranında indirime gidilmektedir.

Düzenlemenin detaylarının Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai metin ile birlikte ayrıca netleşmesi beklenmektedir.

11. Yeni Varlık Barışı Düzenlemesi Getiriliyor

Kanun ile yeni bir varlık barışı mekanizması getirilmektedir.

Gerçek ve tüzel kişilerce yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi ve bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Türkiye’ye transfer edilmesi halinde, bu varlıklara isabet eden tutarlar bakımından vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

Ayrıca, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecektir.

Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerde bu kıymetler için pasifte özel fon hesabı açılacak ve bu fon hesabı iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemeyecektir.

Varlık barışında temel vergi oranı %5 olarak belirlenmiştir. Ancak bildirilen varlıkların belirli sürelerle vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde oran kademeli olarak düşecektir.

Bu kapsamda vergi oranı;

en az 5 yıl tutulma taahhüdünde %0,
en az 4 yıl tutulma taahhüdünde %1,
en az 3 yıl tutulma taahhüdünde %2,
en az 2 yıl tutulma taahhüdünde %3,
en az 1 yıl tutulma taahhüdünde %4

olarak uygulanacaktır.

1 Ocak 2027’den itibaren yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım uygulanacaktır.

Genel Kurul aşamasında yapılan değişiklikle girişim sermayesi yatırım fonları da taahhüt kapsamında tutulabilecek araçlar arasına dahil edilmiş; ayrıca bu kapsamda verilecek taahhütnameler damga vergisinden istisna edilmiştir.

Bildirilen varlıkların süresinde Türkiye’ye getirilmemesi, banka veya aracı kurum hesaplarına transfer edilmemesi, vergilerin süresinde ödenmemesi veya taahhüt şartlarına uyulmaması halinde inceleme ve tarhiyat yapılmamasına ilişkin korumadan yararlanılamayacaktır.

12. Teknogirişim Pay Senedi Teşvikinde Değişiklik Yapılıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri taşıyan teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnasında değişiklik yapılmaktadır.

İstisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak belirlenmektedir.

Ayrıca, bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin;

2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı,
3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılması halinde %75’i,
5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde %25’i

gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecektir.

13. Teknogirişim Şirketlerinde Şarta Bağlı Sermaye Artırımı Kolaylaştırılıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin, paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayanarak yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümleri uygulanmayacaktır.

Bu kapsamdaki şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarına ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecektir.

14. Bazı Dijital Şirketler İçin Aidat Muafiyeti Getiriliyor

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanmış girişimciler tarafından kurulacak ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenecek dijital şirket tanımına uygun şirketler, kuruluş tarihinden itibaren 3 yıla kadar Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile odalara ilişkin belirli ücret ve aidat ödemelerinden muaf olacaktır.

15. İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri Genişletiliyor

İstanbul Finans Merkezi’ndeki finansal kurumlara sağlanan yurt dışı tecrübesi olan personele ilişkin gelir vergisi avantajı, tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletilmektedir.

Ayrıca, İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için uygulanan kurumlar vergisi indiriminin süresi uzatılmakta; finansal faaliyet harçlarına ilişkin muafiyet süresi ise 20 yıla çıkarılmaktadır.

DEĞERLENDİRME

Düzenleme, yalnızca teknik vergi değişiklikleri getiren bir torba kanun niteliğinde değil; Türkiye’nin yatırım, finans, teknoloji, üretim ve bölgesel operasyonlar bakımından daha cazip hale getirilmesine yönelik daha geniş bir yaklaşımın parçası olarak değerlendirilmektedir.

Özellikle nitelikli hizmet merkezi rejimi, transit ticaret indirimi, İstanbul Finans Merkezi teşvikleri ve yurt dışı gelir istisnası birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’nin çok uluslu şirketler, bölgesel yönetim merkezleri, uluslararası yatırımcılar, aile ofisleri ve yüksek katma değerli hizmet faaliyetleri bakımından daha rekabetçi bir konuma taşınmasının hedeflendiği görülmektedir.

Bununla birlikte, düzenlemelerin uygulamadaki etkisi büyük ölçüde ikincil düzenlemeler, idari yaklaşım, transfer fiyatlandırması uygulamaları, hizmetlerin ekonomik içeriği ve faaliyetlerin fiilen nereden yürütüldüğü gibi unsurlara bağlı olacaktır.

Bu nedenle, özellikle çok uluslu grupların, teknoloji şirketlerinin, bölgesel yönetim yapılarının, transit ticaret faaliyeti yürüten şirketlerin ve uluslararası yatırımcıların mevcut yapılarını yeni düzenlemeler ışığında yeniden değerlendirmeleri faydalı olacaktır.