Tax Alert 2026-21: Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannameleri e-Beyan Test Sisteminde Kullanıma Açıldı
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılan duyuru ile Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi, mükelleflerin ve meslek mensuplarının test edebilmesi amacıyla e-Beyan Test Sistemi üzerinden kullanıma açılmıştır.
ÖZET
Bu gelişme, 2024 hesap dönemine ilişkin ilk küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi beyanı öncesinde, kapsama giren çok uluslu işletme grupları bakımından veri girişinin, hesaplamanın ve sistem hazırlıklarının önceden test edilebilmesine imkan sağlamaktadır.
DÜZENLEMENİN GENEL ÇERÇEVESİ
7524 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen hükümler kapsamında, çok uluslu işletme gruplarına yönelik Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi uygulamaları Türk vergi sistemine dahil edilmiştir.
Genel olarak, nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablolarındaki yıllık konsolide hasılatı, ilgili hesap döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası sınırını aşan çok uluslu işletme grupları bu rejimin kapsamına girmektedir.
Küresel ATV Yükümlülüğü
Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, esas itibarıyla iki temel mekanizma üzerinden belirlenmektedir:
Gelirin Dahil Edilmesi Esası (IIR)
Bu mekanizma kapsamında, kapsama giren çok uluslu işletme gruplarına bağlı ve diğer ülkelerde yerleşik işletmeler bakımından,
Türkiye’de mukim nihai ana işletme, ara ana işletme veya kısmen sahip olunan ana işletme nezdinde küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi yükümlülüğü doğabilir.
Yetersiz Vergilendirilmiş Ödemeler Esası (UTPR)
UTPR, IIR kapsamında yeterli tamamlayıcı vergi alınmayan durumlarda, grup düzeyindeki düşük vergilendirilmiş kazançların diğer ülkeler üzerinden tamamlayıcı vergiye tabi tutulmasını hedefleyen ikincil bir mekanizma olarak gündeme gelir.
Bu nedenle küresel ATV değerlendirmesi yalnızca Türkiye’deki şirketin kendi kurumlar vergisi pozisyonuna bakılarak yapılamaz. Grup konsolidasyonu, sahiplik zinciri, yurt dışı işletmelerin bulunduğu ülkelerdeki efektif vergileme düzeyi ve grup içi raporlama altyapısı birlikte değerlendirilmelidir.
2024 Hesap Dönemi İçin İlk Beyan Tarihi
Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi beyannamesi, kural olarak hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 15’inci ayın sonuna kadar verilir ve tahakkuk eden vergi aynı süre içinde ödenir.
Ancak ilk uygulama yılına özgü geçiş düzenlemesi kapsamında, 2024 hesap dönemine ilişkin küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 18’inci ayın sonuna kadar verilecektir.
Bu kapsamda, hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler bakımından 2024 hesap dönemine ilişkin ilk küresel ATV beyannamesinin 30 Haziran 2026 saat 23.59’a kadar verilmesi ve tahakkuk eden verginin de aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.
e-Beyan Test Sistemine Erişim
Duyuruya göre, ilgili beyannameleri test etmek isteyen mükelleflerin, kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesi müdürlüklerinde kendi adlarına “0064 - Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” mükellefiyetini tesis ettirmeleri gerekmektedir.
Mükellefiyet tesis işlemi tamamlandıktan sonra kullanıcılar, mevcut kullanıcı kodu ve şifreleriyle Dijital Vergi Dairesi’ne giriş yaparak e-Beyan Test modülü üzerinden ilgili beyannameleri test edebilirler.
Duyuruda ayrıca, mükelleflerin ve meslek mensuplarının beyannameye ilişkin soru ve önerilerini GloBE@gelirler.gov.tr adresine iletebileceği belirtilmiştir.
ŞİRKETLER NE YAPMALI?
Kapsama girme ihtimali bulunan Türkiye merkezli çok uluslu işletme gruplarının bu aşamada yalnızca son beyan tarihine odaklanması yeterli olmayacaktır.
Öncelikle grup düzeyinde 750 milyon Avro eşiğinin sağlanıp sağlanmadığı teyit edilmeli, Türkiye’deki şirketin grup içindeki konumu ve küresel ATV bakımından hangi sıfatla yükümlülük doğurabileceği belirlenmelidir.
Buna paralel olarak, 0064 kodlu mükellefiyetin tesis edilip edilmediği kontrol edilmeli; e-Beyan Test Sistemi üzerinden veri girişi, hesaplama ve beyanname akışı son tarihten önce denenmelidir.
DEĞERLENDİRME
e-Beyan Test Sisteminin kullanıma açılması, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamasında artık teorik hazırlık aşamasından operasyonel beyan hazırlığı aşamasına geçildiğini göstermektedir.
Bu beyan süreci, klasik kurumlar vergisi beyannamesinden farklı olarak, grup ölçeğinde veri toplama, ülke bazlı efektif vergi oranı hesaplamaları, sahiplik zinciri analizi ve uluslararası raporlama koordinasyonu gerektirmektedir.
Bu nedenle kapsama giren grupların 30 Haziran 2026 tarihini yalnızca bir beyan son tarihi olarak değil; veri kalitesinin, sistem hazırlığının ve grup içi sorumluluk paylaşımının test edileceği kritik bir uyum kilometre taşı olarak değerlendirmesi yerinde olacaktır.