Tax Alert 2026-9: Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Değişti
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun 04.05.2026 tarihli kararı ile bağımsız denetim kapsamına giriş ve kapsamdan çıkış bakımından uygulanan usul ve esaslarda değişiklik yapılmıştır.
DÜZENLEMENİN KAPSAMI
Karara göre, bağımsız denetim kapsamına girilmesi için aşağıdaki üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerinin art arda iki hesap döneminde aşılması gerekmektedir:
- Aktif toplamı: 500 milyon TL
- Yıllık net satış hasılatı: 1 milyar TL
- Çalışan sayısı: 150 kişi
Bu kapsamda, birbirini takip eden iki hesap döneminde aşılan ölçütlerin aynı olması gerekmemektedir.
Örneğin, bir şirketin birinci yılda aktif toplamı ve çalışan sayısı ölçütlerini; ikinci yılda ise aktif toplamı ve net satış hasılatı ölçütlerini aşması halinde, ilgili şirket bir sonraki hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olacaktır.
DENETİM KAPSAMINDAN ÇIKIŞ
Düzenleme yalnızca denetim kapsamına girişi değil, kapsamdan çıkış mekanizmasını da netleştirmektedir.
Buna göre, denetime tabi olan şirketlerin eşik değerlerin altında kalması durumunda bağımsız denetim kapsamından çıkışında da benzer şekilde ölçütlerin aynı olması şartı aranmayacaktır. Karar’da yer alan örnek tabloda, farklı yıllarda farklı ölçütlerin eşik değerlerin altında kalması halinde denetim kapsamından çıkış sonucunun doğabileceği gösterilmiştir.
GEÇİŞ VE UYGULAMA ESASLARI
Karar’da, 2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde 2022 yılı için enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tabloların esas alınacağı düzenlenmiştir.
2025 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde ise 2023 hesap dönemi bakımından aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı açısından enflasyona göre düzeltilmiş finansal tablolar ve anahtar göstergeler esas alınacaktır.
Ayrıca, bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine ilişkin eşik değerler daha önce 17 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile güncellenmişti.
DEĞERLENDİRME
Bu değişiklik, bağımsız denetim kapsamının tespitinde şekli tereddütleri azaltan ve uygulamayı daha net hale getiren bir düzenleme niteliğindedir.
Özellikle farklı yıllarda farklı büyüklük göstergeleri üzerinden eşiklerin aşılması halinde denetim yükümlülüğünün doğup doğmayacağı konusu uygulamada önem taşıyordu. Yeni düzenleme ile bu husus açıklığa kavuşturulmuş; şirketlerin yalnızca aynı iki ölçütü iki yıl üst üste aşmaları aranmayarak, ekonomik büyüklüğün bütünsel olarak değerlendirilmesi yaklaşımı benimsenmiştir.
Bu çerçevede, şirketlerin 2024 ve 2025 hesap dönemlerine ilişkin aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı verilerini birlikte gözden geçirmeleri; 2026 hesap dönemi bakımından bağımsız denetime tabi olup olmadıklarını bu yeni esaslara göre yeniden değerlendirmeleri yerinde olacaktır.