Tax Alert 2026-37: 11511 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Küresel Asgari Vergi Kapsamındaki Nitelikli Rejimler ve Güvenli Liman Uygulamaları Belirlendi

DÜZENLEMENİN KAPSAMI

Karar, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ek 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası ile ek 8 inci maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak yayımlanmıştır.

Karar ekinde yer alan listelerle;

• Ek-1’de belirtilen yerler, nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi güvenli limanı olarak,
• Ek-2’de belirtilen yerler, nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin uygulandığı yerler olarak,
• Ek-3’te belirtilen yerler ise nitelikli gelirin dahil edilmesi esası kapsamında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin uygulandığı yerler olarak

belirlenmiştir.

Böylece yabancı ülke rejimlerinin Türk Küresel Asgari Vergi uygulaması bakımından hangi kapsamda dikkate alınacağı açıklığa kavuşturulmuştur.

NİTELİKLİ YEREL ASGARİ TAMAMLAYICI KURUMLAR VERGİSİ GÜVENLİ LİMANI

Nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi güvenli limanı, bir ülkede nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin usulüne uygun şekilde uygulanması halinde, aynı ülkeye ilişkin hesaplanan küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin (Top-up Tax) sıfır olarak kabul edilmesine imkân vermektedir.

Karar eki Ek-1’de yer alan ülke ve bölgeler bakımından güvenli liman değerlendirmeleri bu liste esas alınarak yapılacaktır.

Bununla birlikte, bir ülkenin listede yer alması güvenli liman uygulamasından kendiliğinden yararlanılacağı anlamına gelmemektedir. İlgili hesap dönemi ve grup bakımından mevzuatta öngörülen diğer maddi ve şekli koşulların da sağlanması gerekir.

NİTELİKLİ YEREL ASGARİ TAMAMLAYICI KURUMLAR VERGİSİ

Nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi, düşük vergilendirilen kazançlar üzerinden hesaplanacak tamamlayıcı verginin öncelikle kazancın elde edildiği ülke tarafından alınmasını amaçlamaktadır.

Karar eki Ek-2 ile bu kapsamda nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin uygulandığı kabul edilen ülke ve bölgeler belirlenmiştir.

Çok uluslu işletme gruplarının (Multinational Enterprise Groups – MNE Groups) ülke bazlı etkin vergi oranı (Effective Tax Rate – ETR) ve tamamlayıcı vergi hesaplamalarında, ilgili ülkenin Ek-2 listesinde yer alıp almadığını dikkate almaları gerekir.

NİTELİKLİ GELİRİN DAHİL EDİLMESİ ESASI

Gelirin dahil edilmesi esası (Income Inclusion Rule – IIR), düşük vergilendirilen grup şirketlerine ilişkin tamamlayıcı verginin belirli şartlarla ana işletme veya ara ana işletme düzeyinde hesaplanmasını öngörmektedir.

Karar eki Ek-3 ile nitelikli gelirin dahil edilmesi esası kapsamında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin uygulandığı ülke ve bölgeler belirlenmiştir.

Bu liste, grup yapısında birden fazla ülkede ana işletme (Ultimate Parent Entity – UPE) veya ara ana işletme (Intermediate Parent Entity – IPE) bulunması halinde, gelirin dahil edilmesi esasının hangi ülkede ve hangi sırayla uygulanacağının belirlenmesinde önem taşımaktadır.

UYGULAMAYA ETKİSİ

Karar, yabancı ülke rejimlerinin Türk Küresel Asgari Vergi mevzuatında tanınmasına ilişkin hukuki altyapıyı tamamlamaktadır.

Bu kapsamda çok uluslu işletme gruplarının;

• faaliyet gösterdikleri ülkelerin Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 listelerindeki durumunu kontrol etmeleri,
• yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi hesaplamalarını ülke bazında ayrıştırmaları,
• güvenli liman şartlarının sağlanıp sağlanmadığını ayrıca analiz etmeleri,
• gelirin dahil edilmesi esasının grup yapısındaki hangi işletme düzeyinde uygulanacağını belirlemeleri,
• 2024 ve sonraki hesap dönemlerine ilişkin hesaplamalarını Karar eki listelerle uyumlu hale getirmeleri

gerekmektedir.

Karar ekindeki üç listenin kapsamı aynı değildir. Bir ülkenin nitelikli yerel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulayan yerler arasında bulunması, aynı ülkenin güvenli liman veya nitelikli gelirin dahil edilmesi esası listesinde de yer aldığı anlamına gelmez.

YÜRÜRLÜK

Karar, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemleri kazançlarına uygulanmak üzere 11 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

DEĞERLENDİRME

11511 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yeni bir vergi ihdas etmemekte; mevcut Küresel Asgari Vergi rejiminin uygulanmasında esas alınacak yabancı ülke listelerini belirlemektedir.

Karar, özellikle birden fazla ülkede faaliyet gösteren gruplar bakımından yerel asgari tamamlayıcı vergi, gelirin dahil edilmesi esası ve güvenli liman analizlerine hukuki dayanak sağlamaktadır.

Bununla birlikte, Karar eki listeler yalnızca ilgili ülke rejimlerinin statüsünü göstermektedir. Güvenli limandan yararlanılması, yabancı ülkede ödenen tamamlayıcı verginin Türkiye’deki hesaplamalarda dikkate alınması ve gelirin dahil edilmesi esasının uygulanma sırası bakımından ilgili hesap dönemine ait diğer koşulların da her grup özelinde incelenmesi gerekir.

Bu nedenle, İkinci Sütun (Pillar Two) kapsamındaki grupların 2024 hesap döneminden itibaren yaptıkları Küresel Asgari Vergi hesaplamalarını ve uyum süreçlerini Karar eki listeler ışığında yeniden değerlendirmelerinde fayda bulunmaktadır.

EKLER – 11511 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARI KAPSAMINDA BELİRLENEN YERLER

EK-1 – Nitelikli Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Güvenli Limanı Olarak İlan Edilen Yerler

Almanya, Avustralya, Avusturya, Bahamalar, Bahreyn, Barbados, Belçika, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Brezilya, Bulgaristan, Cebelitarık, Çekya, Danimarka, Endonezya, Finlandiya, Fransa, Guernsey, Güney Afrika, Hırvatistan, Hollanda, Hong Kong (Çin), İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Kanada, Katar, Kenya, Kuveyt, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Macaristan, Malezya, Man Adası, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Singapur, Slovakya, Slovenya, Tayland, Türkiye, Umman, Vietnam ve Yunanistan.

EK-2 – Nitelikli Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Uygulandığı Yerler

Almanya, Avustralya, Avusturya, Bahamalar, Bahreyn, Barbados, Belçika, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Brezilya, Bulgaristan, Cebelitarık, Çekya, Danimarka, Endonezya, Finlandiya, Fransa, Guernsey, Güney Afrika, Hırvatistan, Hollanda, Hong Kong (Çin), İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Kanada, Katar, Kenya, Kuveyt, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Macaristan, Malezya, Man Adası, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Singapur, Slovakya, Slovenya, Tayland, Türkiye, Umman, Vietnam ve Yunanistan.

EK-3 – Nitelikli Gelirin Dahil Edilmesi Esası Kapsamında Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisinin Uygulandığı Yerler

Almanya, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Cebelitarık, Çekya, Danimarka, Endonezya, Finlandiya, Fransa, Guernsey, Güney Afrika, Hırvatistan, Hollanda, Hong Kong (Çin), İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Jersey, Kanada, Katar, Kore Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Macaristan, Malezya, Man Adası, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Singapur, Slovenya, Tayland, Türkiye, Vietnam, Yeni Zelanda ve Yunanistan.